Thuis
Contacten

    Hoofdpagina


Profiel van de Nederlandse Overheid H1,2,3(nie 3),4,5

Dovnload 127.63 Kb.

Profiel van de Nederlandse Overheid H1,2,3(nie 3),4,5



Pagina4/4
Datum28.12.2018
Grootte127.63 Kb.

Dovnload 127.63 Kb.
1   2   3   4

11.3 Publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties (PBO’s)

De publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties zijn in het leven geroepen om een overleg tussen de overheid, de werkgevers en de werknemers in bepaalde sectoren van de samenleving mogelijk te maken. De werkgevers en werknemers worden zo betrokken bij de uitvoering van het overheidsbeleid. De algemene taken, bevoegdheden en verplichtingen zijn vastgelegd in de Wet op de bedrijfsorganisatie (WBO). De Sociaal-Economische Raad speelt hierbij een belangrijke rol.

De WBO omschrijft de taak van PBO’s als volgt: de product-, de hoofdbedrijf- en de bedrijfschappen hebben tot taak een het belang van het Nederlandse volk dienende bedrijfsuitvoering door de ondernemingen, waarvoor zij zijn ingesteld, te bevorderen, alsmede het gemeenschappelijke belang van die ondernemingen en van de daarbij betrokken personen te behartigen.

PBO’s hebben de volgende mogelijkheden:



  • De regering gevraagd en ongevraagd adviseren

  • Bevoegdheden krijgen om voorschriften op te stellen waaraan alle leden zich moeten houden

  • Kan medebewindstaken krijgen van de regering

  • Kent daden van vrij bestuur. Dat zijn activiteiten waarmee de PBO de leden ondersteunt.

We kunnen verschillende typen PBO’s onderscheiden: productschappen en bedrijfschappen (samen bedrijfslichamen) en de openbare lichamen voor beroep.

Productschappen kunnen worden ingesteld voor bedrijven in een bepaalde bedrijfskolom, dat wil zeggen voor alle schakels in de keten van grondstof tot eindproduct. Dit worden ook wel verticale bedrijfslichamen genoemd.

Bedrijfschappen kunnen worden ingesteld voor ondernemingen die in het bedrijfsleven een gelijke of verwante functie vervullen. Dit worden ook wel horizontale bedrijfslichamen genoemd.

Voor bredere werkterreinen kunnen hoofdproductschappen en hoofdbedrijfschappen worden ingesteld.

Openbare lichamen voor beroep zijn er bijvoorbeeld voor de advocatuur en de loodsen. Ook deze beroepsverenigingen hebben de bevoegdheid gekregen om regels (verordeningen) op te stellen die bindend zijn voor de leden.

SER

In de SER zijn drie partijen vertegenwoordigd: de ondernemers, de werknemers en de Kroon. De Kroonleden zijn onafhankelijke deskundigen door de Kroon benoemd. Tot de taken van de SER behoren: advisering aan het parlement en de regering over de hoofdlijnen van het sociaal-economisch beleid, toezicht op product- en bedrijfschappen en op de fusiegedragsregels, uitvoering van de Vestigingswet, de Wet op de ondernemingsraden en de Wet assurantiebemiddelingsbedrijf, en het bevorderen van het tot stand komen van Algemene Voorwaarden.



De bestuurders

De PBO’s hebben een bestuur, een dagelijks bestuur, een voorzitter en een of meer secretarissen. Het bestuur wordt gevormd door vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers. De SER bepaalt welke organisaties vertegenwoordigers mogen benoemen. In principe zitten er evenveel leden van de werkgevers als de werknemers in het bestuur. De bestuursleden treden om de twee jaar tegelijk af. Het bestuur kiest uit zijn midden een dagelijks bestuur. De voorzitter van het bestuur is tevens de voorzitter van het dagelijks bestuur. Deze voorzitter van een hoofdproductschap of een productschap wordt benoemd bij KB voor een periode van twee jaar. De voorzitter van een hoofdbedrijfschap of een bedrijfschap wordt door het bestuur benoemd, mits er goedkeuring is van de betrokken ministers. Verder kent een bedrijfslichaam een secretariaat met een of meer secretarissen. Deze secretarissen geven leiding aan (een deel van) de organisatie.



Ontwikkelingen bij de PBO’s

De PBO’s staan regelmatig ter discussie. Een van de problemen is dat besturen van de PBO’s ondemocratisch tot stand komen. Een tweede probleem is het risico dat ontstaat als de PBO’s zich te veel gaan richten op de belangenbehartiging van één bepaalde sector. Al er geen rekening gehouden wordt met andere belangen, dan kan het algemeen belang in gevaar komen. De PBO’s moeten er ten slotte ook voor zorgen dat de regels die ze opgesteld hebben, worden nageleefd. Dit toezicht kan in de knel komen omdat niet alle organisaties hiervoor voldoende zijn toegerust.



11.4 Zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s)

Wanneer er sprake is van een extern verzelfstandigd bestuursorgaan met openbaar gezag, dat niet hiërarchisch ondergeschikt is aan de minister, heet dan een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). Bijvoorbeeld: de politie, de Nederlandsche Bank, universiteiten, hogescholen etc.

Veel ZBO’s zijn speciaal opgericht of aangewezen om de toegewezen taak te vervullen.

De Kaderwet zelfstandige bestuursorganen, die in 2007 in werking trad, deze wet schetst de kaders waarbinnen ZBO’s kunnen en moeten opereren. De wet is van toepassing op alle nieuwe ZBO’s waarin bij of krachtens de wet openbaar gezag op afstand van een minister wordt uitgeoefend. Openbaar gezag wil zeggen dat de overheid burgers eenzijdig kan binden. Voorbeelden: verstrekken van uitkeringen, het verlenen van subsidies, het verlenen van vergunningen of het uitvoeren van controles. Een ZBO kan een bestuurstaak verrichten voor het gehele Nederlandse rechtsgebied of voor een onderdeel ervan.



Omdat een ZBO op afstand van de minister staat is de ministeriële verantwoordelijkheid weliswaar van toepassing, maar is de minister niet voor al het doen en laten van een ZBO verantwoordelijk. ZBO’s moeten wél voldoen aan dezelfde eisen van transparantie, rechtmatigheid en doelmatigheid die voor de hele openbare dienst gelden. Verzelfstandiging kan het voordeel met zich meebrengen dat er bij de uitvoering van de taak dankzij de autonomie slagvaardiger kan worden geopereerd. Een ander voordeel kan zijn dat de verminderde ministeriële verantwoordelijkheid de mogelijkheid biedt om toezichtstaken onder te brengen in ene relatief onafhankelijke overheidsorganisatie die los staat van de beleidsbepalers en/of beleidsuitvoerders.
1   2   3   4

  • 11.4 Zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s)

  • Dovnload 127.63 Kb.